Przełomowe odkrycie w Chinach może zmienić historię ewolucji człowieka

Cyfrowa rekonstrukcja czaszki, mającej milion lat, odkrytej w Chinach sugeruje, że ludzie mogli oddzielić się od swoich przodków aż 400 000 lat wcześniej niż dotąd sądzono — i to nie w Afryce, lecz w Azji. Badanie opublikowane w piątek w czasopiśmie Science może rzucić nowe światło na tzw. „zamieszanie pośrodku” (ang. Muddle in the Middle) — okres ewolucji człowieka między 1 milionem a 300 000 lat temu.

Czaszka, oznaczona jako Yunxian 2, została znaleziona w 1990 roku w prowincji Hubei. Początkowo przypisywano ją gatunkowi Homo erectus, uważanemu za jednego z naszych wczesnych przodków. Jednak dzięki nowoczesnym technologiom rekonstrukcyjnym, takim jak skanowanie CT, obrazowanie strukturalne i modelowanie wirtualne, naukowcy odkryli cechy bardziej zbliżone do Homo longi — niedawno odkrytego gatunku znanego jako „Człowiek Smok” — oraz Homo sapiens.

„To zmienia wiele dotychczasowych założeń,” powiedział Chris Stringer, antropolog z Muzeum Historii Naturalnej w Londynie i członek zespołu badawczego. „Wskazuje, że już milion lat temu nasi przodkowie mogli być podzieleni na odrębne grupy, co sugeruje wcześniejsze i bardziej złożone rozgałęzienie ewolucyjne niż dotąd przypuszczano.”

Jeśli te wnioski się potwierdzą, oznaczałoby to, że wcześni przedstawiciele Homo sapiens i neandertalczyków mogli istnieć znacznie wcześniej niż sądzono. Co więcej, podważa to dominującą teorię, że pierwsi ludzie rozprzestrzenili się z Afryki. „To może oznaczać dużą zmianę — wschodnia Azja zaczyna odgrywać kluczową rolę w ewolucji homininów,” powiedział Michael Petraglia z Australijskiego Centrum Badań Ewolucji Człowieka na Uniwersytecie Griffith, który nie brał udziału w badaniu.

Czaszka pełna zagadek

Model Yunxian 2 został częściowo oparty na podobnej czaszce i porównany z ponad 100 innymi okazami. Wykazuje unikalne połączenie cech — niektóre przypominają Homo erectus, jak wystająca dolna część twarzy, inne zaś, jak większa pojemność mózgowa, są bliższe Homo longi i Homo sapiens.

„Yunxian 2 może pomóc rozwiązać zagadkę ‘zamieszania pośrodku’, czyli trudnej do uporządkowania kolekcji ludzkich skamieniałości z okresu między 1 milionem a 300 000 lat temu,” powiedział Stringer w komunikacie prasowym.

Jednak nie wszyscy eksperci są przekonani. Andy Herries, archeolog z Uniwersytetu La Trobe, podkreśla, że analiza genetyczna pokazuje, iż morfologia czaszek nie zawsze jest wiarygodnym wskaźnikiem ewolucji człowieka. „Ich interpretacja nie uwzględnia w pełni znanych nam historii genetycznych,” powiedział.

Wciąż wiele do odkrycia

Odkrycie Yunxian 2 to kolejny element układanki, która komplikuje nasze rozumienie pochodzenia człowieka. Homo longi został uznany za nowy gatunek dopiero w 2021 roku, również przez zespół z udziałem Stringera.

„Skamieniałości takie jak Yunxian 2 pokazują, jak wiele jeszcze musimy się nauczyć o naszych początkach,” podsumował Stringer.